Lekcja 9 - Nowy Testament - Listy Pawła cz.2

Pierwszy List św. Pawła do Tesaloniczan

Nazwa: w najstarszych rękopisach występuje jako "Pros Thessalonikeis A" co znaczy "Pierwszy do Tesaloniczan". Nazwa "Pierwszy List św. Pawła do Tesaloniczan" pojawiła się w przekładach Biblii w czasach późniejszych.
 
Autor: wg. 1Tes 1,1 - Paweł, Sylwan i Tymoteusz, lecz z treści wynika, że to list Pawła.
 
Czas powstania: przypuszczalnie ok. 51 r.n.e. po przybyciu ap. Pawła, Tymoteusza i Sylasa (Sylwana) do Koryntu.
 
Adresaci: wierni żyjący w Tesalonice. Tesalonika to obecnie Salonika. Założona ok. 315 r. p.n.e. przez Kasandra - jednego z generałów Aleksandra Wielkiego. Nazwa pochodzi od imienia żony Kasandra - siostry Aleksandra Wielkiego. Podczas drugiej podróży misyjnej (ok. 50 r.n.e.) Paweł przemawiał w Tesalonice, w tamtejszej synagodze trzy razy (Dz. Ap. 17,2), a potem w domu Jazona. Uwierzyło wtedy wielu Żydów i Greków. W powstałym zborze było dużo nawróconych pogan.

Treść:
     W treści listu wyczuwalna jest miłość jaką darzy Paweł zbór w Tesalonice ze wzajemnością. Paweł cieszy się z wieści, jakie przyniósł z tamtejszego zboru Tymoteusz, a dotyczyły one wiary Tesaloniczan i ich troski o niego. List porusza zagadnienia czasów ostatecznych i powtórnego przyjścia Jezusa. Oprócz wyrazów chęci ponownego odwiedzenia Tesaloniczan, apostoł udziela zborowi rady i zachęty. Próbuje wyjść naprzeciw ich problemom, z których można wymienić: okazywanie nadmiernego smutku po stracie bliskich (jakby zapomnieli, że to tylko krótka rozłąka), fanatyczne podejście do powtórnego przyjścia Jezusa przez porzucanie prac i trwanie w bezczynności, problem podporządkowania się urzędnikom zborowym i powrót niektórych do starego grzesznego życia. List kończy Paweł pozdrowieniami i życzeniami.
(*)Podział listu:
    Wstęp
       1. Prezentacja (1,1)
       2. Pozdrowienie (1,1)

    I. Przegląd pracy Tesaloniczan (1,2 - 3,13)
       1. Podziękowanie za wierne świadectwo (1,2-10)
       2. Praca Pawła dla Tesaloniczan (2,1-16)
       3. Chęć ponownego odwiedzenia młodego Zboru (2,17-20)
       4. Wysłanie Tymoteusza (3,1-13)

    II. Pouczenia i napomnienia (4,1-12)
       1. Uwagi wstępne (4,1.2)
       2. Uświęcenie ciała (4,2-8)
       3. Miłość bratnia (4,9-10)
       4. Napomnienie do spokojnego życia (4,10-12)

    III. Sprawy eschatologiczne (4,13 - 5,22)
       1. Śmierć i zmartwychwstanie sprawiedliwych (4,13-18)
       2. Nieznajomość czasu przyjścia Jezusa (5,1-11)
       3. Napomnienia (5,12-24)

    Zakończenie
       1. Prośba o modlitwę (5,25)
       2. Pozdrowienia (5,26-27)
       3. Błogosławieństwo (5,28)

Drugi List św. Pawła do Tesaloniczan

Nazwa: w najstarszych rękopisach list występuje jako "Pros Thessalonikeis B" co znaczy "Drugi do Tesaloniczan". Nazwa "Drugi List św. Pawła do Tesaloniczan" pojawiła się w przekładach Biblii w czasach późniejszych.
 
Autor: wg. 1Tes 1,1 - Paweł, Sylwan i Tymoteusz, lecz z treści wynika, że to list Pawła.
 
Czas powstania: podobnie jak pierwszy list - ok. 51-52 r.n.e.
 
Adresaci: zbór w Tesalonice.

Treść:
     Paweł zwraca uwagę na wydarzenia czasów końca i znaki, jakie poprzedzą powtórne przyjście Jezusa. Czyni to z powodu doniesień jakie otrzymał po wysłaniu pierwszego listu, z których to wynikało, iż Tesloniczanie źle zrozumieli Pawła i myśleli, że Jezus już powraca. Paweł wyjaśnia im, że pierwej nim to nastanie muszą nadejść wspomniane przez niego wydarzenia. Dalej kieruje do wiernych różne przestrogi i rady. Zachęca do przygotowania się na przyjście Pana, oraz do prowadzenia godnego życia, z myślą o tym wydarzeniu.

     Tych którzy nie chcieli pracować Paweł ganił:

"Albowiem dochodzą nas słuchy, że niektórzy pomiędzy wami postępują nieporządnie: nic nie robią, a zajmują się tylko niepotrzebnymi rzeczami, Tym też nakazujemy i napominamy ich przez Pana Jezusa Chrystusa, aby w cichości pracowali i własny chleb jedli. (2 Tes. 3,11-12 BW)

(*)Podział listu:
    Wstęp
       1. Pozdrowienia (1,1-4)
       2. Dziękczynienie za wzrost wiary Tesaloniczan (1,3.4)

    I. Kwestia sądu (1,5-12)
       1. Perspektywa sądu (1,5-10)
       2. Modlitwa za wiernych (1,11.12)

    II. Sprawa antychrysta (2,1-17)
       1. Przestrogi przed fanatycznym pojmowaniem przyjścia Chrystusa (2,1-2)
       2. Działalność antychrysta (2,3-12)
       3. Dziękczynienie i modlitwa (2,13-17)

    III. Prośby, napomnienia i nakazy (3,1-15)
       1. Prośba o modlitwy w intencji Apostoła (3,12)
       2. Zaufanie ap. Pawła do Tesaloniczan (3,3-5)
       3. Stosunek do błądzących (3,6-15)

    Zakończenie
       1. Modlitwa o pokój (3,16)
       2. Pozdrowienie (3,17)
       3. Błogosławieństwo (3,18)

Pierwszy List św. Pawła do Tymoteusza

Nazwa: w najstarszych manuskryptach list występuje jako "Pros Thimoteon" czyli "Pierwszy do Tymoteusza". Nazwa "Pierwszy List św. Pawła do Tymoteusza" pojawiła się w przekładach Biblii w czasach późniejszych.
 
Autor: Apostoł Paweł. Niektórzy bibliści podważali autorstwo Pawła, wskazując na styl, język i pewne określenia w liście, które nie używał w pozostałych. W świetle odkryć w Qumran i po dokładnej analizie tekstu oraz adresatów, stwierdzenia te stają się bezpodstawne. Mimo to coraz mniej współczesnych biblistów opowiada się za Pawłem jako autorem listu.
 
Czas powstania: koniec 64 r. lub początek 65 r.n.e.
 
Adresaci: Tymoteusz z Listry w Likonii. Jego ojciec był Grekiem a matka judeochrześcijanką (2Tym. 1,5). Jako współpracownik Pawła ewangelizował w Berei, Tesalonikach, Atenach, Koryncie, Efezie i Macedonii. Został zwierzchnikiem kościoła w Efezie. W sześciu listach występuje jako współnadawca (1 i 2 Tes., 2Kor., Kol., Fil., Filem.)

Treść:
     List jest pełen pouczeń i rad, kierowanych do młodego Tymoteusza. Paweł zachęca go do życia, jakie podoba się Bogu, pamiętając przy tym by otoczyć troską swoja "trzodę", czyli wiernych. Tymoteusz miał zwalczać błądzących nauczycieli i zważać na swoje obowiązki pasterskie. Kieruje również pouczenia co do organizacji zboru, życia chrześcijańskiego i modlitwy. Podaje kwalifikacje osoby ubiegającej się o urząd biskupa i diakona (1 Tym. 3,1-10). Podaje także zalecenia co do wdów, urzędu starszego zboru i niewolników. List kończ osobistymi słowami skierowanymi do Tymoteusza.
(*)Podział listu:
    Wstęp
       1. Przedstawienie autorskie (1,1)
       2. Pozdrowienie (1,2)

    I. Powołanie (1,3-20)
       1. Upoważnienie pasterskie (1,3.4)
       2. Właściwy stosunek do prawa (1,5-11)
       3. Doświadczenie ap. Pawła (1,12-17)
       4. Wezwanie do służby (1,18-20)

    II. Sprawy Kościoła (1,18-20)
       1. Prawdziwa służba Boża (2,1-15)
       2. Urzędy kościelne (3,1-13)
       3. Poselstwo chrześcijańskie (3,14 - 4,5)

    III. Służba (4,6 - 6,19)
       1. Praktyczne uwagi dotyczące służby (4,6-16)
       2. Różne aspekty duszpasterstwa (5,1 - 6,19)

    Zakończenie
       1. Wezwanie (6,20)
       2. Życzenia łaski (6,21)

Drugi List św. Pawła do Tymoteusza

Nazwa: pierwotny tytuł listu to "Pros Timotheon B" czyli "Drugi do Tymoteusza". Nazwa "Drugi List św. Pawła do Tymoteusza" pojawiła się w przekładach Biblii w czasach późniejszych.
 
Autor: ap. Paweł. Większość biblistów opowiada się za jego autorstwem.
 
Czas powstania: przypuszczalnie napisany w więzieniu mamertyńskim (~66r.), po wydaniu wyroku śmierci, lecz przed egzekucją (2 Tym 4,6.16-18). Jest to ostatni list jaki Paweł napisał przed śmiercią.
 
Adresaci: Tymoteusz.

Treść:
     Na wstępie Paweł wyraża wdzięczność Bogu za wiarę Tymoteusza, wspominając przy tym jego babkę Loidę i matkę Eunicę (2Tym 1,5). Dalej kieruje kolejne zachęcenia Tymoteuszowi do wytrwałej, pełnej poświęcenia i wiary, służby. Ostrzega przy tym przed ludźmi głoszącymi błędne nauki (np. dotyczące zmartwychwstania), i wymienia tu niektórych z imienia. Odradza Tymoteuszowi wdawania się w spory o słowa, przeprowadzanie pustych rozmów oraz głupich i niedorzecznych rozpraw, które nie przynoszą nic dobrego. Podkreśla przy tym, że właściwe zachowywanie się, okazywanie cierpliwości, uprzejmości i łagodności to właściwa postawa wobec błądzących.
Trzeci rozdział listu jest zapowiedzią nadejścia trudnych czasów, kiedy ludzie bardzo upadną pod względem pobożności, charakteru i stosunku wobec bliźnich. Paweł wyraża swoje uznanie dla Tymoteusza za pójście w jego ślady, a w wierszach 15-17 przypomina czym jest Słowo Boże i jak ważne jest dla każdego wierzącego człowieka:

"I ponieważ od dzieciństwa znasz Pisma święte, które cię mogą obdarzyć mądrością ku zbawieniu przez wiarę w Jezusa Chrystusa. Całe Pismo przez Boga jest natchnione i pożyteczne do nauki, do wykrywania błędów, do poprawy, do wychowywania w sprawiedliwości, Aby człowiek Boży był doskonały, do wszelkiego dobrego dzieła przygotowany." (2 Tym. 3,15-17 BW)

     Apostoł świadom zbliżającego się wyroku (2 Tym 4,6) prosi jeszcze by odwiedził go Tymoteusz i zabrał ze sobą Marka. Sprawami osobistymi i pozdrowieniami Paweł kończy list.

(*)Podział listu:
    Wstęp
       1. Pozdrowienie (1,1-2)
       2. Pragnienie ujrzenia Tymoteusza (1,3-5)

    I. Napomnienie do wierności w służbie (1,6-18)
       1. Dary Boże (1,6-8)
       2. Godna służba (1,9-18)

    II. Ideał kaznodziejski
       1. Nauczyciel (2,1.2)
       2. Żołnierz (2,3.4)
       3. Szermierz (2,5)
       4. Rolnik (2,6)

    III. Treść i metody zwiastowania prawdy (2,7-26)
       1. Chrystocentryzm (2,7-13)
       2. Unikanie sporów (2,14-18)
       3. Ideały (2,18-26)

    IV. Ostrzeżenia i napomnienia (3,1 - 4,8)
       1. Niebezpieczeństwo czasów ostatecznych (3,1-17)
       2. Wezwanie do gorliwej służby (4,1-5)
       3. Własne świadectwo wiary (4,6-8)

    Zakończenie
       1. Wezwanie do przybycia (4,9-13)
       2. Ostrzeżenie przed Aleksandrem (4,14-15)
       3. Informacja o rozprawie (4,16-18)
       4. Pozdrowienia i życzenia (4,19-22)

List św. Pawła do Tytusa

Nazwa: pierwotna nazwa to "Pros Titon" czyli "Do Tytusa". Nazwa "List św. Pawła do Tytusa" pojawiła się w przekładach Biblii w czasach późniejszych.
 
Autor: ap. Paweł (Tyt 1,1-4). Jedynie kilku krytyków biblijnych próbuje podważać jego autorstwo, nie mając poważnych argumentów na poparcie swoich tez.
 
Czas powstania: prawdopodobnie latem 65 r., zanim Paweł udał się do Nikopolis. Tytus był wtedy na Krecie (Tyt 1,5)
 
Adresaci: Tytus - współpracownik ap. Pawła. Przypuszczalnie posiadał pogańskie pochodzenie a nawrócił się w Antiochii (Ga 2,1-5). Poza wymienionymi informacjami niewiele wiemy o nim.

Treść:
     To jeden z krótkich listów pasterskich, zawierający pouczenia dotyczące głównie spraw organizacyjnych. Czytamy w wierszu piątym "Pozostawiłem cię na Krecie w tym celu, abyś uporządkował to, co pozostało do zrobienia (...)" (Tyt. 1,5 BW). Z zadań jakie miał wykonać Tytus można wymienić: ustanowienie biskupów i zwalczanie błędnych nauczycieli. Poza tym miał przypominać starcom, młodzieży, mężczyznom, kobietom i niewolnikom jakie są ich chrześcijańskie powinności oraz jak, jako obywatele maja odnosić się do władzy i współobywateli. List kończy się pozdrowieniami i końcowymi poleceniami skierowanymi do Tytusa.
(*)Podział listu:
    Wstęp
       1. Uroczysta prezentacja autora (1,1-3)
       2. Pozdrowienia (1,4)

    I. Rady pasterskie (1,5 - 3,3)
       1. Kwalifikacje biskupie (1,5-9)
       2. Postępowanie z fałszywymi nauczycielami (1,10-16)
       3. Zdrowe nauki (2,1-15)
       4. Obywatelskie obowiązki wiernych (3,1-3)

    II. Zbawienie następstwem miłości (3,4-7)
       1. Usprawiedliwieni z łaski (3,4.5)
       2. Uświęceni mocą Ducha Świętego (3,5.6)
       3. Przeznaczeni do żywota wiecznego (3,7)

    III. Chrześcijańskie życie (3,8-11)
       1. Powołani do dobrych uczynków (3,8)
       2. Należy unikać rzeczy niepotrzebnych (3,9-11)

    Zakończenie
       1. Wezwanie do Nikopolis (3,12)
       2. Wyposażenie na drogę Zenasa i Apollosa (3,13-14)
       3. Pozdrowienia i życzenia (3,15)

List św. Pawła do Filemona

Nazwa: Pierwotna nazwa to "Pros Philemona" co znaczy "Do Filemona". Nazwa "List św. Pawła do Filemona" pojawiła się w przekładach Biblii w czasach późniejszych.
 
Autor: Ap. Paweł (Fil 1,1). Jego autorstwo zarówno wcześniej jak i dzisiaj nie jest podważane
 
Czas powstania: podczas pierwszego uwięzienia Pawła - 62 lub 63 r.
 
Adresaci: Filemon - zamożny chrześcijanin, mieszkający w Kolosach. Nawrócony prawdopodobnie przez Pawła, na co może wskazywać wiersz 19. W domu Filemona znajdował się zbór (w.2).

Treść:
     Jest to list prywatny skierowany do Filemona, a dotyczy sprawy Onezyma. W domu Filemona przebywał niewolnik Onezym. Pewnego razu zbiegł i przypadkiem spotkał się a ap. Pawłem w rzymskim więzieniu. Poznał naukę Chrystusa i przyłączył się do grona chrześcijan (w.10). Paweł zaleca Onezymowi aby wrócił do swego pana, a Filemona zachęca by przyjął go ponownie bez wyciągania konsekwencji. Spodziewa się przybyć rychło do niego więc oczekuje od Filemona, że przygotuje mu gościnę (w.22).

(*)Podział listu:
    Wstęp
       1. Przedstawienie autorskie (w.1-2)
       2. Pozdrowienie (w.3)

    I. Uznanie dla Filemona (w.4-7)
       1. Jego miłość i wiara (w.4-6)
       2. Osobiste świadectwo Pawła (w.7)

    II. Apel o przyjęcie Onezyma (w. 8-20)
       1. Okoliczności nawrócenia (w. 8-14)
       2. Utrata i pozyskanie (w.15-16)
       3. Poręka (w.17-20)

    Zakończenie
       1. Zapowiedź przybycia (w.21-22)
       2. Pozdrowienia (w.23-24)
       3. Życzenia (w.25)

List do Hebrajczyków

Nazwa: pierwotna nazwa to "Pros Hebraious" co znaczy "Do Hebrajczyków".
 
Autor: od wczesnego chrześcijaństwa autorstwo tego listu było przedmiotem ostrych dyskusji. Autor był na pewno żydem zaznajomionym z teologią i praktyką żydowską, i hellenistą znającym dokładnie język grecki. W dużym stopniu wskazuje to na ap. Pawła. Obecnie Paweł uznawany jest przez większość za autora tego listu, chociaż istnieją wciąż grupy sprzeciwiające się temu. (więcej o tym przeczytasz np. w książce "Wstęp do Pisma Świętego" ks. doc. dr hab. Zachariasz Łyko, s. 604-606).
 
Czas powstania: trudno ustalić dokładną datę. Przypuszczalnie miało to miejsce podczas pierwszego uwięzienia Pawła (61-63r.). Musiał być napisany przed rokiem 70 - zburzeniem Jerozolimy i świątyni, jak również przed śmiercią ap. Pawła, która miała miejsce w 67 r.
Z końcowego wiersza, ostatniego rozdziału (Hebr 13,24) można wskazać przypuszczalne miejsce napisania - Italię.
 
Adresaci: judeochrześcijanie (chrześcijanie pochodzenia żydowskiego) ze zboru w Jerozolimie.

Treść:
     Czytelnik znajdzie w nim liczne bogactwo myśli, nakierowanych na właściwe zrozumienie prawdy o świątyni w niebie - na wzór której powstała ziemska świątynia (por. Hebr. 8,5; 2 Mojż. 25,9.40 BW; Wj 25,9.40 BT; Dz.Ap. 7,44), oraz prawdy o Najwyższym Kapłanie w tej świątyni, którym jest Jezus Chrystus. On, po zmartwychwstaniu na mocy swojej przelanej krwi objął w niej tą ważną dla nas funkcję. Autor listu wykazuje wyższość Nowego Przymierza tj. tego co uczynił dla nas Jezus - ponosząc ofiarę na krzyżu i co dalej czyni w Niebieskiej Świątyni, nad Starym Przymierzem, którego system ceremonialny, wskazujący na Jezusa mającego przyjść, miał swoje znaczenie do momentu ukrzyżowania Jezusa. Przypieczętowaniem końca Starego Przymierza było rozdarcie zasłony w świątyni w momencie śmierci Jezusa (Mat. 27,50.51).

     Te rozważania były bardzo potrzebne adresatom, którzy po nawróceniu z judaizmu na chrześcijaństwo, uważali system ceremonialny za nadal aktualny, nakazując tym samym przestrzeganie go innym chrześcijanom, nawróconym z pogan. Są one niezwykle ważne również dla nas, gdyż prawda o świątyni w niebie wydaje się mało znana i rozważana u większości dzisiejszych chrześcijan. Wśród tematów jakie list porusza, można wymienić: naukę o Bogu, Chrystusie, Duchu Św., o Kościele i ludzie Bożym, o człowieku, nawróceniu, moralności chrześcijańskiej oraz sprawy ostateczne i naukę o świątyni w niebie. List ten chce również podkreślić, że Kościół jest wspólnotą wierzących i nie można go postrzegać jako instytucję zbawczą, którą jest świątynia niebiańska, jej kapłan i związana z nimi liturgia pojednania.

(*)Podział listu:
    Wstęp
       1. Starotestamentalne objawienie Boże (1,1)
       2. Nowotestamentalne objawienie Chrystusowe (1,2)

    I. Wielkość i autorytet Chrystusa (1,3 - 2,18)
       1. Chrystus równy z Ojcem (1,3)
       2. Wyższy od aniołów (1,3-14)
       3. Wielkość zbawienia w Chrystusie (2,1-4)
       4. Cel inkarnacji Chrystusa (2,5-18)

    II. "Odpoczynek" Ludu Bożego (3,1 - 4,16)
       1. Chrystus jako apostoł i najwyższy kapłan (3,1-6)
       2. Niewiara powodem porażki starożytnego Izraela (3,7-19)
       3. Wezwanie do wstąpienia do Bożego odpoczynku (4,1-16)

    III. Wywyższenie Chrystusa jako najwyższego kapłana (5,1 - 8,13)
       1. Mianowanie Chrystusa najwyższym kapłanem (5,1-10)
       2. Potrzeba przyjęcia Chrystusa (5,11 - 6,20)
       3. Kapłan według porządku Melchizedeka (7,1-28)
       4. Najwyższy kapłan niebiańskiej świątyni (8,1-15)
       5. Nowe Przymierze w Chrystusie (8,6-13)

    IV. Służba Chrystusa jako najwyższego kapłana (9,1 - 10,22)
       1. Opis ziemskiej świątyni i jej służby (9,1-7)
       2. Typiczne znaczenie ziemskiej świątyni (9,8-14)
       3. Chrystus pośrednikiem Nowego Przymierza (9,15-28)
       4. Wyższość ofiary Chrystusa (10,1-22)

    V. Wezwanie do wierności i pobożnego życia (10,23 - 13,17)
       1. Świadomość dnia sądu i przyjścia Chrystusa (10,23-39)
       2. Bohaterowie wiary (11,1 - 12,2)
       3. Doświadczenie i prześladowanie (12,3-13)
       4. Pokuszenie (12,14-29)
       5. Różne sytuacje codziennego życia (13,1-17)

    Zakończenie
       1. Prośba o modlitwy (13,18-19)
       2. Życzenia (13,20-22)
       3. Informacja o Tymoteuszu (13,23)
       4. Pozdrowienia (13,24-25)

Zadanie dla ciebie

     Zaplanuj przeczytanie powyższych ksiąg. Zastanów się przy każdej z nich jakie rady dają nam, i w jaki sposób możesz je zastosować w swoim życiu. Spisz je abyś mógł do nich powracać i rozważać.

     Możliwe, że o swiątyni niebiańskiej i Jezusie Arcykapłanie czytasz pierwszy raz. Jeśli tak jest, to poświeć czas na głebsze zapoznanie się z tym tematem, przez czytanie w biblii fragmentów odnoszących się do tego zagadnienia, oraz skorzystanie z książek chrześcijańskich o tej tematyce.
Idź do Lekcji dziesiątej


(*) - na podstawie Książki "Wstęp do Pisma Świętego", ks. doc. dr hab. Zachariasz Łyko, "Znaki Czasu" Warszawa 1987r.

Pojednawcze kapłaństwo
Jezusa CHrystusa


Autor: Frank Holbrook,
Stron: 303,
Format: A5

zamów ksiażkę


W publikacji tej autor porusz zagadnienia stanowiące sedno ewangelii. Teolodzy często traktują zbawienie jako cel sam w sobie, osiagnięty i spełniony całkowicie przez śmierć Chrystusa na Golgocie, a jednocześnie nie zwracają uwagi na znaczenie zbawienia jako trwającego procesu. Holbrook rozwija przed nami pełne świadectwo o miłosiernym akcie zbawienia dokonanym przez Boga w Jego Synu, i to nie tylko w wymiarze ziemskim, ale i kosmicznym.